14-10-08

The fool on the hill (deel 1)

PvdW piekte op St Loup. En ontmoette the fool on the hill... 

Laten we eerlijk zijn: de meeste wijnliefhebbers schudden wat meewarig het hoofd als het over biodynamie gaat. Het feit dat biodynamische wijnboeren koehoorns vullen met uitwerpselen, die begraven in de grond en ze maanden later weer bovenhalen, kan misschien nog op enig begrip rekenen. Maar als diezelfde vignerons als leerling-tovenaars homeopatisch kleine hoeveelheden van die gerijpte stront in een ton met water doen, daar wild beginnen in te draaien en er desgevraagd in alle ernst aan toevoegen dat dit een manier is om het spul te dynamiseren en dat dit draaien de bewegingen in de kosmos nabootst, dan gaat zelfs de meest goedgelovige wijnliefhebber de wenkbrauwen fronsen.

8
Koehoorns, plantenextracten en touwen tegen de everzwijnen:
Rare jongens, die biodynamiekers…

Het was dan ook met een behoorlijke portie scepsis dat ik deze zomer bij onze gîte aankwam in Saint-Martin de Londres, een dorp in de schaduw van de Pic Saint-Loup in de Languedoc. Patrick Maurel, wijnboer en je-m’en-foutist (in de goede zin van het woord), heeft tien jaar geleden één ding beslist: dat hij zijn zin zou doen. Het resultaat is dat hij op zijn eigenwijze manier een aantal merkwaardige wijnen maakt.

4
Maurel bij zijn carignan-stokken van 80 jaar oud


Patrick Maurel doet dus zijn eigen goesting. Voor iemand die bij hem aankomt met een koffer vol wijnkennis uit de boekskes, gaat dan ook een nieuwe wereld open. Een greep uit alle vaste zekerheden waar de fool on the Pic Saint-Loup-hill zijn laars aan lapt: 

  • Net zoals alle AOC’s heeft de appellation Côteaux du Languedoc, cru Pic Saint-Loup, voorschriften over de te gebruiken druivensoorten. Ik ken de regels niet uit het hoofd, maar wellicht staat er in de wetgeving iets over een assemblage tussen grenache, syrah en mourvèdre, aangevuld met cinsault. In de wet van Maurel gaat het over heel andere cépages: zo maakt hij een assemblage van 20% carignan en 80% oeuillade. Die laatste is een druif die soms verward wordt met cinsault, maar niettemin toch een aparte soort is. De druif is typisch Languedoc en bijna uitgestorven. Verder maakt Maurel een 100% carignan. Die cépage is zowat het lelijke eendje van het zuiden van Frankrijk. Ofwel is ze verboden in de AOC-wetgeving (zoals in Châteauneuf-du-Pape), ofwel sterk beperkt tot een klein maximumpercentage. De aversie voor carignan in het zuiden heeft veel te maken met de superhoge rendementen (en de navenante kwaliteit) die destijds in de streek met deze druif gehaald werden. Maar daar heeft Maurel een mouw aangepast. “Ik snijd in vendange verte veel weg, tot er nog een rendement van 15 à 20 hectoliter per hectare overblijft”, verklaart Patrick Maurel. “Dat is niets!”, flapte ik eruit toen ik dat hoorde. “Neen, neen, dat is nodig”, lachte de wijnboer.

  • De aanpak van Maurel zorgt ervoor dat zijn druiven keer op keer bijna een week vroeger rijp zijn dan die van zijn collega’s. “Maar dat heeft een erg vervelend gevolg”, vertelt hij. “We hebben hier in de streek veel last van everzwijnen en die zijn verzot op druiven. Op rijpe druiven, als je begrijpt wat ik bedoel. Ik heb echt moeten ingrijpen, want ze vraten mijn hele oogst op. Ik heb nu alle wijngaarden afgeboord met een eenvoudige dubbele draad zonder stroom en nu blijven ze weg…”

  • “De klassieke oude wijnpersen zijn passé”, vinden wijnspecialisten. “Pneumatische persen zorgen ervoor dat de pitjes en de steeltjes niet breken, want die zouden groene tannines in de wijn brengen.” Toch staat in de cuverie van Patrick Maurel een oude mechanische wijnpers. “Niet als versiering, hoor!”, lacht de wijnboer. Toch schrikt hij als ik hem zeg dat je dit toestel in moderne wijnbedrijven niet meer ziet. “Ik weet wel wat er aan de hand is”, verklaart hij. “Als je te snel wilt werken met dit soort pers, breek je inderdaad de pitten. Maar ik…? Ik heb tijd.”

    fool1

    De wijnpers van Patrick Maurel is geen versiersel:
    het antieke ding doet nog steeds dienst


  • Snel persen heeft natuurlijk ook zijn nut. Hoe langer het sap blootgesteld wordt aan de lucht, hoe groter de kans op oxidatie. En dat is slecht nieuws voor de toekomstige wijn. Klassieke wijnboeren hebben daar een prima oplossing voor: een kleine dosis sulfiet zorgt ervoor dat het kostbare sap beschermd wordt tegen de vernietigende krachten van zuurstof. Voor biologische wijnboeren – en zeker voor biodynamische wijnboeren als Patrick Maurel – gaat die vlieger niet op. Sulfiet is gif, en gif kan niet in wijn, vinden ze. Bestaat er een alternatief? Volgens de wijnboekskes niet. Maar toch heeft Patrick Maurel blijkbaar een afdoend middel gevonden om zijn wijn te stabiliseren en tegen zuurstof te beschermen. “Wacht maar tot je wijn bij een biodynamieker koopt en er duizend kilometer mee door de Franse hitte rijdt. Eens thuis is je lekkere wijn ondrinkbaar”, orakelde ooit een wijnleraar. Maar Maurel bewijst dat het tóch kan. Ik deed in onze gîte een paar van zijn flessen open, dronk er telkens een glas of twee van en liet de halve flessen – enkel beschermd door een kurk – vier dagen lang in de warme keuken staan. De avond van de vierde dag waren de wijnen nog springlevend en vertoonden ze geen spoor van oxidatie: een prestatie die je zelfs maar weinig  gesulfiteerde wijnen zult zien nadoen…

    Wat het geheim is van Maurel? Ik ben het niet te weten gekomen. “Ik heb de techniek geleerd van een oude Italiaanse wijnboer, die inmiddels gestopt is omdat hij geen opvolgers had. Wat ik gebruik? Wat de natuur me biedt…”, was het enige dat hij me wilde vertellen .

    Wordt vervolgd...
  • pvdw

 

 

 

18:49 Gepost door vinejo | Permalink | Commentaren (10)

Commentaren

Gvdw Godverdwomme ! Dat is nu eens een interessant postje, zie. Dat van die carignan kan ik alvast beamen. Verdraaid lekkere en interessante wijnen als je stevige opbrengstbeperking toepast. Ik sta al te popelen voor het vervolg.

Gepost door: Rick | 14-10-08

Carignan Inderdaad een interessant stukske. Dat van die Carignan wist ik niet, ik dacht inderdaad dat het gebruik van die druif beperkt moest worden ten gunste van de kwaliteit. Weeral wat bijgeleerd!

Gepost door: NCO | 16-10-08

Carignan... ...vind je ook soms nog terug in California. Ridge heeft bv oude Carignan stokken (gepland rond 1900!) in een traditionele field-blend met Zinfandel en Petite Syrah (Durif) in zijn Mazzoni Ranch cuvee.

Gepost door: Peter VdV | 16-10-08

Inderdaad weer een verdomd interessant stukske P!
Carignan ... hm, komt toch dicht bij Cabernet Franc en Mourvèdre voor mij. Kan zo lekker zijn.
Btw, ook bij La Ferme St Pierre geweest? Ook gvd de moeite wat die mens op fles trekt ...

Gepost door: Amaronese | 16-10-08

Mooi stuk! Ook benieuwd naar het vervolg.

Gisteren heb ik de 50ste verjaardag van mijn moeder gevierd. 's Middags begonnen we met een glaasje "Frederik brut", een sprankelwijn van het biologisch telende La cantina Pizzolato in Treviso. De spumante wordt van Chardonnay-druiven gemaakt. De wijn was licht gekleurd, fris fruitig en zeer puur.
's Avonds heb ik een homemade mezze bereid en daarbij dronken we een premier cru brut champagne van De Saint Gall. Groot verschil wat body betreft met de Pizzolato. Neus was rokerig met hint appel en honing, goede fijne persistente mousse, lekkere mond met afdronk. Knap!

Gepost door: Matten | 17-10-08

Voor de die-hards Voor al diegenen die de wijnfestivals (ik beken) niet achter zich kunnen laten heb ik heuglijk nieuws. Toch indien je uit de buurt van Mechelen komt. Vanmiddag liep ik door de Carrefour en wat bleek : Alles wat over was van de wijnfestivals en wat niet in het gewone assortiment terecht kan staat er aan serieus lagere prijs. Sla je slag zou ik zo zeggen.
Enige voorbeelden :

Chevalier 2003 : 22,5
La Pointe 2005 : 22,5
Haut-batailly 2005 : 24,85
Fombrauge 2003 : 17,5
Lafaurie-Peraugay 1998 : 20

Gepost door: Carl | 17-10-08

Voor de die-hards (2) Ook Vray Canon Bouché 06 stond er slechts aan een 8,5€ en Aighuille Querre '06 zelfs maar aan 6 €. In mijn ooghoek viel ook een Dom. de la Solitude (wit) aan een kleine 10 €. Tis maar da ge het weet...

Gepost door: Carl | 17-10-08

Waarom woon ik niet tegen Mechelen. Domaine de Chevalier aan 22,5 euro? Damn!!!

Gepost door: Jean | 18-10-08

La Ferme St Pierre ken ik niet, Amaronese.
Waar ligt die hoeve?

Gepost door: PvdW | 19-10-08

Verwar je niet met een andere heuvel, amaronese?

@jean, carl
idd, in onze contreien is men veel vrekkiger heb ik de indruk...die Aighuile querre aan 6€, jongens toch...
om nog te zwijgen over dat kanon aan 8€...
Wie weet in de eindejaarperiode...?

Gepost door: vinejo | 19-10-08

De commentaren zijn gesloten.